D'una nación del estáu italianu como ye Cerdeña paso agora a falavos d'una del estáu francés "Occitania".

Occitania (Occitània n'occitán) asitiase nel territoriu ente'l golfu de Bizkaia y los Alpes occidentales, y el Macizu Central francés, el mar Mediterráneu y los Pirineos centrales, ocupando una estensión aprosimada d'unos 200.000 km², na que viven unos quince millones d'habitantes.

Occitania ye un país que nun ta representáu sobre nengún mapa políticu europeu, esto ye porque les aspiraciones colonialistes y imperialistes franceses tienen un papel nidio na hestoria occitana. Agora bien, Occitania tien una hestoria llariega y una civilización qu'influyirá en toa la Europa occidental, sobre too na Edá Media, y na construcción del Estáu francès.

El tarritoriu d'Occitania asitiase sobre una tercera parte del Estáu francès. Esti tarritoriu ye tamién conocíu como “Migdia” o mal nomáu “sud de França”. Amás, cunta cola Valle d'Aran, que ta asitiada dientro l'Estáu español y depende d'esti y de la Generalitat de Catalunya, y tamién con una dolcena de valles más asitiaos dientro del Estáu italianu. Esta fastera de valles italianos, averada a la llende col Estáu frances, tien tamién el so llimite baxo los macizos de los Alpes y s'esparde poles provincies de Turín, Cuneo y Imperia.

Esti tarritoriu, ta formáu por paises con estremaos climes, cultures y cadarmes sociales y se define como'l conxuntu de los paises de fala occitana. Asina, ta xebráu
en cinco rexones que representen los grupos dialeutales de l'occitanu: Gascuña, na fastera occidental; Lemosín y Auvernia nel norte; el Provenzal na fastera oriental y Languedoc al sur. Estes rexones van ser, demientres la edá media, importantes condaos
o ducaos potentes com estaos. Les llendes camudaron en fonción de les guerres y los casamientos.

La so población ye de 14 millones y nun hai tanta densitá de población como nes zones del norte y de l'esti del Estáu frances. Les zones con más densidá son les valles del Garona y del Ròna; les costes mediterranees y atlantiques, los Pirineos, los Alpes y el Macizu Central son les zones más rurales.

L'Estáu frances construyóse, como los estaos italianu y español, coles sos industries al norte. Demientres el trescursu de la so hestoria, Occitania tien conocíes estremaes economíes (testil, carbón, gas, pesca...), pero colos recursos escosaos y les polítiques productivistes franceses qu'hebo, la producción agrícola xeneralizose faciendo que sía l'únicu seutor económicu.

La política agrícola europea y la economía de postguerra (1939-45), formada por capitales americanos, van influyir nel fenómenu de l'ésodu rural. L'esquema tradicional, autosuficiente y de policultivos, desapaeció pa dexar pasu a grandes monocultivos.

La vida de los pueblos tamién ta patente na emigración forciada de la xente mozo, el pieslle de los servicios públicos (escueles, correos,tresportes) y el desaniciu de tola economía dependiente. Dende los años cincuenta, los amplios espacios ñaturales occitanos van ser (y entá lo continúen siendo dellos llugares) importantes zones
d'entrenamienty del exercitu y de cuarteles militares.

Esti ye'l resultáu de la política de defensa ufiensiva francesa, motivada pola guerra fría escontra'l bloque soviéticu y la necesidá d'asitiase no cimeru de les potencies militares y económiques.

Les teunoloxíes avanzaes del armamentu, de l'aeronáutica y de les industries direutamente o non arreyaes a estos seutores creen nueves oportunidaes económiques
pa los paises occitanos que s'adauten al desendolcu de les ciudaes grandes. Tamién se tienen instalaes numberoses centrales nucleares que respuenden a la lóxica de creyar una gran potencia nuclear (tanto civil como militar). Tolosa y Montpeller son les ciudaes del Estáu que conocieron l'espoxigue más importante de los caberos años (tanto económicamente como a nivel de población).

El turismu conviertese tamién nuna actividá económica másima pa una Occitania onde la calidá de vida ye ún de los sos argumentos cimeros y la parte folclórica y tradicional agrada y se torna descubrir pa les persones provinents de ciutats impersonals.

Llingua:
La llingua occitana remanez d'una evolución del llatín. El llatín llega ente los Alpes y el Garona a fines del sieglu II enantes dC y trés cuartos de sieglu enantes d'espardese per tola Galia. Equí vivíen celtes, íberos, líguros y griegos, que creyaron les ciudaes, de Marsella, Antiba ...

Los romanos faen colonies a Besiers, Nima, Narbonna, Arles ...

Nel sieglu primeru los romanos avancen haza l'oeste y aporten a Aquitania, onde vivíen vascones, antiguos vascos que dexen el so idioma pa falar llatín a lo so manera.

Eso pue desplicar la formación del gascón. Nel sieglu V les invasiones del norte de la Galia inflúin nel llatín y formense dos variedaes, una nel norte de la Galia, controlada por|pa los francos, y otra nel sur del ríu Loire, parte más romanizada,
onde s'afinquen los visigodos.

Del sieglu VI nel X, hai una lliteratura en llatín, científica, filosófica y relixosa. Sicasí, el llatín ye la llingua de los lletraos, la del pueblu ye "romana".
Por estremaes razones, ente les cuales el nivel de civilización de los visigodos y los árabes, que lo taben más que los francos, los países d'Occitanua alcuentrense más desenrrollaos culturalmente, y asina l'occitanu convirtióse na primer llingua romana escrita, dende'l sieglu III, en poesía, y como escritu alministrativu, nel sieglu IX. Ún de los exemplos qu'amuesen el desendolcu cultural occitanu ye'l fechu
de que Tolosa y Montpeller tovieren una universidá dende la edá media, onde los árabes y los xudíos enseñaben matemátiques y medicina.

Ansí, el saber compartióse ente les estremaes cultures. De los sieglos XI al XIII los países occitanos son un conxuntu de ducaos y condaos: los ducaos d'Aquitania, los condaos de Tolosa y los condaos-riendes de Barcelona-Aragón, mui ricos y potentes, que desendolquen el comerciu, l'agricultura, l'artesanía y les artes.
A fines del sieglu XI, les comunidaes emanciparonse de los grandes señores y algamaron privilexos y llibertaes apuntaes dientro d'unes
Cartes con representantes que se nomen "cònsuls" ("xuraos" a Burdeos y a la Gascuña, "capitols" en Tolosa).

Arles, Marsella, Tolosa, Llemotges, Niza ... son braeres repúbliques ciudadanes.

Les cartes, les actes notariales ...son escrites n'occitanu o en llatín-occitanu y la llingua occitana queda como llingua alministrativa fasta'l sieglu XVI.

En 1539, el rei Francesc I, con "l'edit Villers-Cotterets", impón el francés como única llingua alministrativa del reináu.

Desaniciu y resistencia:
El denomatu d'Occitania aparecerá a fines del sieglu XII, entamos del XIII, pa nomar a los países onde se fala l'occitanu y se convertirá al final del sieglu XIX nel nome de tolos países onde se fala occitanu, al mesmu tiempu que ñaz "l'occitanismu" políticu. La llingua occitana foi un componente importantes dientro l'estáu francés dende l'añu 1000 y tamién s'alcuentren otros grupos culturales y llingüísticos como'l
vascu, el catalán, el bretón, el gaélicu, el flamencu, l'alsacianu, el corsu... La
particularidá del francés ye asitiase nel centru de "l'hexágonu" (l'hexágonu ye una mena de nomar al estáu francés pola so forma) y de ser idioma minoritariu na edá media. Depués d'anexones acompangaes de polítiques llingüístiques drástiques qu'imponen l'usu d'una llingua única, el francés pasa a ser l'idioma mayoritariu y s'esparde per abondos requexos del mundu cola política colonialista del estáu francés (Polinesia y Canaqui nel Pacíficu, Guyana, Louisiana y Quebec n'América, bona parte d'África, les islles y ensin escaecer les sos pretensiones en tol mundu y n'Europa).

Occitania ye la minoría más importante d'Europa, y el segundu idioma minoritariu européu prauticáu tres del catalán. Estremaes polítiques de los invasores franceses dirán intentando desaniciar les llingües hexagonales, pero fasta'l periodu de posguerra, les poblaciones de les redolaes viven nes sos llingües matenrales.

Una d'estes polítiques prohibicionistes va llevala un monxu encargáu, depués de la Revolución Francesa, de facer un estudiu sobre los pueblos de la redolada. Amás de tratar a estos pueblos de xabaces y inferiores, xustifica les conquistes, les guerres y les práutiques colonizadores.

Los testos sobre los pueblos vascos, occitanos, falen de persones que se comparen con besties, comen coles manes, follen y durmen xuntos y van esnudos. Al respeutive del idioma, fala d'un dialeutu vergoñosu, prauticáu pol campesináu, y que constitúi un pilancu pa la unidá de la construcción francesa.

La escuela francesa participará de la mesma manera na construición de la unidá llingüística y el patriotismu, sofitándose nel trabayu del monxu y d'otru personax de la república, Jules Ferry. Los programes escolares son los mesmos tanto
pa les colonies franceses como pa dientro l'hexágonu.

Cola hestoria remanada dende la prehestoria al beneficiu del estáu francés, alloriase asina'l conocimientu. La prohibición y ñegación de los estremaos "dialeutos" sedrán motivu de más pa facer de los fíos y fíes de la república unos bonos franceses, avergoñaos de los sos oríxenes.

Demientres los periodos de guerra vivíos demientres el s. XX, dende la I
Guerra Mundial (1914-18) fasta la guerra d'Arxelia, munchos xóvenes remanaos s'alcontraron arguyosos de llevar l'uniforme del exércitu francés, pero dellos foron unviaos ensin saber falar francés y habrá una bayura fusilaos, pol propiu exércitu, por nun contestar a les órdenes o (como los alsacianos) por falar un idioma demasiao averáu al alemán. Dellos catalanes, vascos y occitanos fuxeron, blincando del
tren, o escondieronse al oyer les versiones antiguerra contra les vendíes polos mayestros d'escuela y los políticos.

Obligaciones militares, escuela obligatoria y idioma francés como llingua única sedrán les recetes del patriotismu y furrularán cuasi fasta'l puntu d'asitiar el modelu francés como referencia mundial de civilización y d'exemplu en materia de drechos humanos.

Magar eso, el sentimientu occitanu, si bien s'alcuentra amenorgáu, nun desapaez, y nos años sesenta y setenta vuelvi dientro de les revueltes campesines y obreres col llema "Queremos vivir y decidir país". Ye la rempuesta de munchos pueblos escontra de les decisiones centraliegues de París (como Bretaña o Córcega): énte esti esquema, les revueltes se endurécense y a vegaes se decide pola llucha armada, como en Córcega.Toes estes movilizaciones tienen un calter nacionaliegu y un posicionamientu autonomista de cara a un estáu opresor y que prautica una democracia policial. Pa los pueblos del Estáu francés, les cultures orixinales tán inda vives. L'usu de la fuercia y unes polítiques de restricciones tanto culturales como sociales y de recortes de puestos de trabayu nun fixeron más qu'alitar les vindicaciones occitanes.

Too esti periodu ta acompangáu d'una renacencia cultural con cantautores comprometíos col so tiempu y la so realidá. Dende les producciones teatrales, la realización d'escritos n'occitanu, la presencia de banderes nacionales nes manifestaciones ecoloxistes escontra les centrales nucleares, escontra los planes d'espansión de bases militares, les lluches campesines y obreres ...l'occitanu resiste a un desaniciu programáu y unes agresiones permanentes dende'l sieglu XVI
fasta ahora. Magar que nun esiste un sindicalismu propiamente nacionalista o que los sos partíos políticos nun son mayoritarios, la cultura ye'l tarrén onde hai una
xera importante.

En 1979, cola llei europea Deixonne, Occitania ve ñacer les primeres escueles d'enseñanza n'occitanu: son les escueles "Calandretas".

Al empar, creense nel País Vascu les "Ikastoles", les escueles "Diwan" pa Bretaña, les ABC pa los Flandes, les "Meces" en Catalunya Nord ... Esti fenómenu va espardiendose tanto pola calidá d'una pedagoxía alternativa, el métodu Freynet, como pol interés de bayura families. Los Institutos d'Estudios Occitanos, qu'actúen dende 1945, conocen una renacencia a entamos de los 80, y ye la entidá más
importante con sees cuasi en cada ciudá occitana. La fonción de los IEO ye la defensa y la promoción de la llingua y la so normalización.

En 1981, cola era socialista, llega l'estatutu asociativu que permite encontar les Calandretes, los IEO y beneficiase de sovenciones. Pero too continúa furrulando sobre la basa del voluntariáu y eso tien les sos llimitaciones.

Anque los occitanos, como otros pueblos del hexágonu, son testones y han de siguir arreciando n'ello pa continuar esistiendo.

Occitanismu políticu:

Dende l'añu 1000 fasta'l sieglu XVI, Occitania conoz el so "periodu gloriosu". Cierta parte del occitanismu políticu sofitase na antigua lliteratura de los trovadores como referente de la esistencia d'Occitania. L'añu 1854 crease'l "Felibritge", movimientu lliterariu d'escritores y hestoriadores que fae renacer la idea d'Occitania.

Esti movimientu tendrá como debilidá ser demasiao inteleutual y nun desendolcar la cultura popular (los occitanos de mayoría campesina falaben l'occitanu ensin sabelo escribir y davezu creyíen falar l'imaxináu dialeutu). Otru erru del occitanismu
políticu de tipu inteleutual foi'l fechu de centrase nel rexonalismu.

D'otra miente, el reconocíu escritor Mistral, qu'algamó'l premiu Nobel al entamu del sieglu XX, convirtióse nun referente pal movimientu.

Nos años 70 creense munchos grupúsculos políticos que van de la Federación Anarquista Occitana, el Partíu Occitanu (socialista), el Partíu Nationalista Occità (centro-drecha) fasta una estrema drecha de calter occitánu-francès que fae militancia pol Frente Nacional Francés. En xeneral, los partíos y movimientos occitanos minoritarios acabarán dando'l so sofitu a los partíos franceses.

El Partíu Socialista (PS) francés beneficiaráse en 1981 tanto de l'agrupación colos verdes franceses como de munches llistes "rexonalistes" que conocieron un esporpolle fasta'l puntu de querer presentar una llista común a les elleiciones presidenciales de 1981. El PS, col envís de nun ser perxudicáu fae un llistáu de promeses pa les rexones, y los estremaos partíos políticos de la esquierda dan-y el so sofitu. Depués de les promeses non cumplíes, vendrán los estatutos asociativos que permiten dar voz a los esmolecimientos de los pueblos del estáu, pero siempre continúen dexando l'occitanu nel ámbetu priváu y ensin tocar la constitución garante de la unidá del estáu. Los partíos occitanos nun se volverán a llevantar y continúen esistiendo coles mesmes persones ensin nueva militancia.

Tamién minoritaries, pero actuando per un tarrén onde la política occitana ye cuasi inesistente, hai unos movimientos d'esquierdes que lluchen pola oficialidá del occitanu, les idegues autonomistes, ecoloxistes, sociales, anticapitalistes y antifacistes. Rescamplen el Movimientu de los Estudiantes d'Occitanu (MEDOC), Anaram Au Patac, movimientu revolucionariu de la esquierda occitana, el movimientu Gardarem la Tierra (quedaremonos la tierra) que puxa pola "caravana occitana", que dende va 3 años fai una xira per toa Occitania convocando manifestaciones, alderiques y conciertos y qu'atropa a persones d'estremaos ámbetos (estudiantes, artistes, militantes culturales y políticos). N'otres situaciones xeográfiques y culturales, alcontramos nes valles alpines el MAO (Movimientu Autonomista Occitanu) y tamién una importante vida cultural. La Val d'Aran tien el
Conselh Generau de Arán y unes llistes occitanes.

Una de les caberes aniciatives ye'l Conselh de la Joventut que tien l'oxetivu d'aconceyar a movimientos y partíos de toa Occitania.

Esta collaboración unitaria participó nel ésitu d'acomuñar a decenes de miles de persones na manifestación que se realizó'l 22 d'ochobre del 2005 en Carcassona en defensa de la llingua occitana (el video que viestis arriba).

Podéis atopar más información sobre l'actualidá occitana en:
www.anaram.org, www.institutoccità.org y www.radiopaïsos.org

Como podeis ver nós vivimos una situación mui asemeyada a la d'esti país.

Un saludu

Etiquetas: Internacionalismu